Eskişehir Hamamları

Ağu 24, 2017
381 Görüntüleyenler

Türklerde hamam geleneği çok uzun yıllardır sürmektedir. ‘Roma Hamamı’ olarak bilinen yapıların Osmanlı mimarisi ile değiştirilmesi sonucu ‘Türk Hamamları’ ortaya çıkmıştır. Türk kültüründe hamamlar yalnızca temizlenmek için kullanılmamıştır. Bunun yanı sıra insanlar için bir ruhsal arınma ve sosyalleşme mekanı olmuşlardır.

Hamam kelimesi; banyo, sıcak olmak ve sıcak yer anlamlarını taşır. Ancak hamam, yalnızca bu sözcükten türeyen anlamlarla kısıtlı değildir. Kültürel bir anlam kazanıp ‘sağlık, sosyal ve kültürel etkinliklerin yaşandığı merkez’ tanımını kazanmıştır.

Eskişehir bir su kenti olduğundan, şehirde hamam kültürü oldukça gelişmiştir. Kentin tam ortasındaki ‘Sıcak Sular’ olarak adlandırılan bölgeden şifalı sıcak su çıkar. Hatta birkaç yıl öncesine kadar bölgede köşe başlarına konulan tulumbalardan sıcak su akardı.

Eskişehir’de hamamlara sabah erken gidilir. Eğer şanslıysanız sabah 5 gibi kendinize geniş bir yer bulabilirsiniz. Güne başlamadan önce bir duraktır Eskişehir hamamları. Fakat hiç acele edilmez. Herkes sakindir. Yavaşça yıkanır, iyice dinlenirler.

Hamama girerken umumi yada banyo olarak bilet alınır. İsteğe göre sabun ve şampuan alınır. Eskişehir’de hamama gitmek neredeyse evde banyo yapmaktan ucuzdur. Fiyatlar çok uygundur. Bilet aldıktan sonra ayakkabılarınızı çıkarıp terlik giyerseniz. Soyunma odasına girince peştemal giyersiniz. Herkeste aynı terlikli, aynı peştemal vardır.

eskişehir hamamları nerede

Hamam girip yıkandıktan sonra 47 derecelik havuza girebilirsiniz. İşte hamam size burada merhaba demiştir. Bu sıcak suyun şifasıyla iyice rahatlarsınız.

Eskişehir hamamlarında sohbetler hep düzeyli ve saygılıdır. Sorun çıkartan kişi diğer müşteriler veya görevliler tarafından uyarılır.

Hamamdan çıktıktan sonra dinlenme odasına gidip kendinize bir çay  ya da soda limon ısmarlarsınız. Çayın tadı burada daha bir güzel gelmektedir. Onca yorgunluğu attıktan sonra aldığınız bir yudum içinizi ısıtır.

Kurulanmanız için belinize, sırtınıza ve başınıza havlu dolanır. Daha soda limon siparişini vermeden ikinci görevli gelip havluları kuruları ile değiştirir. Eskişehir hamamlarında hizmet son derece iyidir.

Tarihte Eskişehir Hamamları

eskişehirdeki hamamlar

Antik Çağdan günümüze kadar geçen zamanda Eskişehir hamam kültürünü sürmüştür. Eskişehir’in yerli halkı için hamamlar büyük bir önem taşır. Matrakçı Nasuh’un minyatürlerinde Eskişehir’in hamamları hemen göze çarpar. Bunun dışında birçok gezgin ve yazar da Eskişehir’den bahsederken hamamlarına değinmişlerdir.

Evliya Çelebi, Seyahatnamesinde Eskişehir’in hamamlarından şu şekilde bahseder: “Eskişehir ılıcaları, şehrin dışarısında, kuzeyinde bağ ve bahçeler içinde kagir kubbeli latif bir hamamdır ki ona on büyüklükte olan havuzu sıcak su ile doludur. Suyu gayet sıcak olduğundan, soğuk su akıtınca ılık olur. Çok faydalıdır. Parmakta yüzük cinsinden halis gümüşten yapılmış şeyler bulunursa sapsarı yapar. Uyuz ve cüzzam hastalıklarına faydalıdır.”

Eskişehir’de Hamam Kültürü

eskişehir hamamları

Sıcak suların bu derecede önemli olduğu bir şehirde hamam folkloru oldukça gelişmiştir haliyle. Eskişehir’in yerel halkı hamamları yalnızca bir yıkanma aracı olarak görmez. Eskişehir’deki hamamların büyük bir sosyal boyutu da vardır. İnsanlar hamamlarda kına, düğün, kırk uçurma ve benzeri sebeplerle de toplanırlar.

Tabi ki eski önemini kaybetmiş olsa da, henüz yirmi yıl öncesinde hamama gitmek bir törene dönüşürdü. Hamama gidilecek günün öncesinden hazırlıklar başlar, ipekli hamam bohçaları, havlu takımları, gümüş tas, gümüş kakmalı fildişi taraklar, sedef ve gümüş adı verilen yaygılar hazırlanırdı. Yemekler hazırlanır, eğer hamama gitmeden önce ev temizliği yapılmışsa, erkekler hamama çarşı fırınında pişmiş güveç gönderirlerdi.

Eğer ki gidilen düğün hamamı ise, düğün evi bir hamamı kiralardı. O gün hamama yalnızca düğün evi tarafından davet edilenler gidebilirdi. Hamam takımlarının en pahalısı böyle günlerde kullanılırdı. Hamama giderken en iyi giysiler giyilirdi. Tüm takılar takılırdı. Gelin en gösterişli peştemal ile hamam girer, yaşlılarının elini öper, yaşıtlarıyla kucaklaşırdı. Bekar olanlara ‘darısı senin başına’ temennisinde bulunurdu. Şarkılar, türküler söyleyip eğlenirlerdi. Hamama fayton veya landon isimli arabayla gidilirdi. Hamam çıkışında da aynı araba düğün evini almaya gelirdi.

Gelin hamamı haricinde bir de loğusa hamamı geleneği vardı. Doğumun kırkıncı gününde, anne diğer yeni doğmuş çocuklar ve akrabalarla hamama götürülürdü. Lohusa hamamında cıngıl adı verilen bir ipe dizili anahtar, kilit, delik para gibi objeler son yıkanma suyunun içine konur ve anne ve bebeğin başından aşağı dökülürdü. Bu nazardan korunmak amaçlıydı.

Eskişehir’de hamam kültürü böylesine gelişmiştir. Gurbette yaşayan Eskişehirliler hamamlara büyük özlem duyar. Hatta ‘Eskişehir kızı anam der ağlar, hamam der ağlar’ diye bir bir söz vardır.

Eskişehir Hamamlarının Mimarisi

eskişehir meşhur hamamları

Sanat ve mimari bakımından büyük bir önemi bulunan Eskişehir hamamları, Eskişehir’in kültürel tarihi açısından oldukça önemlidir. Kubbe ve diğer bazı mimari özellikleri camiyi andırır. Eskişehir hamamları arasında gaye sadece ve minimal yapılar olduğu gibi, çok muhteşem olanları da vardır.

Eskişehir hamamlarının iç yapılarının önemli kısımları genellikle soyunma yeri olan câmegâh, kurulanma ve peştamal değiştirme yeri olan soğukluk ve yıkanma yeri olan sıcaklık adı verilen bölümlerdir.

Hamamlar ve Sağlık

eskişehir türk hamamları

Türk hamamlarının faydaları yıllar öncesinden beri bilinir. Cildi ve bedeni toksinden arındırmak, kan dolaşımını arttırmak, fiziksel ve mental zindeliği desteklemek için hamamlar birebirdir.

Hamamların faydaları şu listede görüldüğü gibidir:

Stresi hafifletir, gevşetir ve dinlendirir.

Kas gerginliklerini ve ağrılarını giderir ve kısıtlı eklemleri acar.

Bağışıklık sistemini destekler.

Lenf sistemi temizliğini arttırır.

Kan dolaşımını arttırır.

Bedenin metabolik aktivitesini arttırır.

Soğuk, astım ya da alerjik durumlardan dolayı oluşan sinüs tıkanıklarını azaltır.

Cildi genç tutar.

Deri altındaki toksinleri arındırır.

Hücrelerin oksijen seviyesini arttırır.

Mutluluk hormonunun salgılanmasını sağlar.

Ölü derinin vücuttan atılmasına yardımcı olur.

Kalp atışlarındaki düzensizliğe şifa olur.

Kilo vermeyi hızlandırır.

Hummaya ve ateşli hastalıklara iyi gelir.

Eskişehir’de Termal Turizm

eskişehirin şifalı hamamları

Eskişehir’in termal turizmi gün geçtikçe daha hızlı bir artış gösteriyor. Özellikle son zamanlarda termal hizmetlerden ve spalardan yararlanmak için Eskişehir’e gelen turist sayısı çok fazla. Doğal termal suların çokça bulunduğu Eskişehir, bir termal turizm bölgesi olarak çok sayıda turist çekiyor. Kaplıcalar, ılıcalar, spalar, hamamları ile yılın her zamanı Türkiye’nin dört bir yanından termal hizmetlerden faydalanmak için Eskişehir’e gelen turist sayısı son zamanlarda tavana vurmuş durumda. İleride de Türkiye’nin termal turizm bakımından önemli bir noktası olması kesinleşiyor.

Hamamların oluşturduğu; hoşgörülü, eşitlikçi, fiziksel ve manevi temizliğe önem veren bir toplum yapısına Eskişehir’de rastlayabilirsiniz. Eskişehirliler, onlar için büyük bir hediye olan termal şifalı suların değerini iyi bilirler.

 

İlginizi çekebilir

Atatürk Güzel Sanatlar Lisesi Öğrencilerinden Yıl Sonu Sergisi
Yaşamı Paylaş
paylaşım63 görüntüleme
Yaşamı Paylaş
paylaşım63 görüntüleme

Atatürk Güzel Sanatlar Lisesi Öğrencilerinden Yıl Sonu Sergisi

Editör - May 28, 2018

25 Mayıs Cuma günü saat 17:00'da açılış yapan Atatürk Güzel Sanatlar Lisesi Yıl Sonu Resim sergisi, büyük ilgi gördü.  …

Musaözü Göleti – Eskişehir Piknik Alanları
Nefes Al
paylaşım657 görüntüleme
Nefes Al
paylaşım657 görüntüleme

Musaözü Göleti – Eskişehir Piknik Alanları

Editör - Nis 04, 2018

Eskişehir- Kütahya Yolunda, merkeze 21km uzaklıkta kalıyor Musaözü Göleti. Yani küçük bir haftasonu kaçamağı yapmak isterseniz, çok uzun bir yol çekmek…

Eskişehir’in Yetenekli Sanatçıları
En Başarılılar
paylaşım188 görüntüleme
En Başarılılar
paylaşım188 görüntüleme

Eskişehir’in Yetenekli Sanatçıları

Editör - Mar 24, 2018

Sanatın etkisini Eskişehir'in her tarafında görmek mümkün. Şehri güzelleştiren heykeller, müzeler, galerilerin yanı sıra; pek fazla bilinmeyen fakat mükemmel yeteneklere…

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.